1- تن آرامي :
در اين روش افراد مي توانند بياموزند بطور اختياري اثرات ويژه دستگاه عصبي خودكار را نظم بخشند. چنين نظمي در حقيقت مي تواند بر حالت هيجاني آنها اثر گذارد . براي مثال ، اضطراب مي تواند ناشي از تنش باشد كه با انقباض يا جمع شدن بافتهاي عضلاني پيش آيد ، همچنانكه در موقع فشار رواني چنين مي شود . برعكس تنش نمي تواند وقتي بافتهاي عضلاني آرام و فراخ هستند وجود داشته باشد.
1- متمركز كردن توجه روي گروه ويژه اي از عضلات
2-سفت كردن هر گروه
3- حفظ كردن حالت تنش براي پنج تا هفت ثانيه
4-آسوده باش گفتن به خود و بيدرنگ رها ساختن تنش
5-متمركز كردن توجه روي هر گروه عضلاني در شرايطي كه آن عضلات آرام هستند .
از آرامش آموزي نه تنها به صورت شيوه درماني مستقلي استفاده مي شود بلكه به عنوان پايه اي براي ديگر درمانها نيز به كار مي رود . اين شيوه داراي قابليت كاربردي براي بسياري از مسائل مربوط به فشار رواني است و مي تواند به آساني به هر صورت فردي و گروهي آموزش داده شود.
2- حساسيت زدايي منظم :
اين شيوه تركيب آرامش آموزي و سلسله مراتبي از تحريكات اضطراب آور به منظور رفع تدريجي ترس از موقعيت تشكيل مي شود . شخص مي آموزد حالت آرامش خود را در حالي كه محرك همراه اضطراب را تصور مي كند ، حفظ نمايد.
در حساسيت زدايي منظم ترسهاي بيمار به صورت سلسله مراتبي مرتب مي شوند . مواد به صورت سلسله مراتبي نزولي مرتب مي شوند . كار درمان از موادي شروع مي شود كه در پايين فهرست سلسله مراتب قرار دارد.
3- ايمن سازي در مقابل استرس
هدف ازكاربرد اين تكنيك ها القاء يك خوش بيني بي مورد در باره وقايع ناگوار زندگي نيست . بلكه هدف راهنمايي فرد براي درك و فهم بهتر وضع خويش است .
آموزش ايمن سازي در مقابل استرس يك تكنيك منفرد نيست . اين عنوان يك اصطلاح عام است كه به الگوي درماني مركب از برنامه آموزشي نيمه سازمان يافته و از نظر باليني حساس اطلاق مي شود . در اين نوع درمان عمليات آموزش ويژه بر حسب افراد تحت درمان متفاوت خواهد بود.
SIT شامل تكنيك هاي زير است :
تدريس آموزشي ، بحث سقراطي بازسازي شناختي ، مسئله گشايي ، آموزش آرامش دهي ، تمرين تصوير سازي ذهني و رفتاري ، خود بازنگري ، آموزش خود فرماني ، آموزش تقويت خود و اقداماتي در جهت تغيير محيط. SIT همانند ايمن سازي پزشكي به منظور تشكيل ((پادتن هاي روانشناختي )) يا مهارتهاي مقابله به وجود آمده است . اين روش مقاومت افراد را از اين طريق بالا مي برد و آنها را در معرض محركاتي قرار مي دهد . كه قدرت كافي برانگيختن را دارند ولي به آن اندازه شديد نيستند كه ايشان را مغلوب نمايند به اين ترتيب مراجع مي تواند:
الف ) – احساس ((كارداني آموخته شده )) را به واسطه تجارب موفقيت آميز در مقابله با سطوح قابل كنترل استرس در خود پديد آورد .
ب ) – مكانيزم دفاعي آينده شامل مهارتها و انتظارات مثبت را پيش گيرد . اين مكانيزم ها مراجع را در مقابله موثر و مفيد با موفقيت هاي پر استرس ياري مي كند.
SIT به طور اختصاصي براي موارد زير طرح ريزي شده است :
1- ماهيت تعاملي استرس و مقابله با آن را به مراجعين آموزش دهد.
2- به مراجعين ياد بدهد كه چطور به افكار ، تصاوير ذهني ، احساسات و رفتارهاي غير انطباقي خود آگاهي داشته باشند . تا از اين راه ارزيابي هاي انطباقي تسهيل گردد.
3- مسئله گشايي يعني تعريف مساله ، پيامد ، پيش بيني ، تصميم گيري و ارزشيابي هاي پسخوراند را به مراجع آموزش دهد.
4- به مراجعين الگو برداري از مهارت هاي مقابله كنترل خود ، تنظيم هيجان عمل ، مستقيم و تمرين آنها را آموزش دهد.
5 - به مراجعين آموزش دهد كه چطور از پاسخ هاي غير انطباقي به عنوان نشانه هايي براي استفاده از خزانه مهارتهاي مقابله اي خود استفاده كنند.
6 -آموزش را به صورت تمرين تصوير سازي ذهني در آزمايشگاه تمرين رفتاري و تكاليف درجه بندي شده در واقعيت انجام دهد . تا به مرور با گسترش خزانه مهارتهاي مقابله ، اطمينان خاطر مراجعين را افزايش دهد.
7 -مراجعين را ياري كند تا دانش كافي، شناخت خويش و مهارتهاي مقابله را براي تسهيل شيوه هاي بهتر سازگاري با موقعيت هاي پر استرس قابل انتظار يا غير قابل انتظار كسب كند.
شيوه 1 براي سه مرحله اي SIT ( مفهوم سازي مشكل –ا كتساب و تمرين مهارتها –كاربرد و پيگيري مستمر )بسته به طول آموزش و جمعيت هدف متفاوت است . محتوي مرحله مفهوم سازي مشكل ، آموزش مهارتهاي خاص و چگونگي مهارت ها با مشكلات مراجع تطبيق مي يابد.
در اين روش افراد مي توانند بياموزند بطور اختياري اثرات ويژه دستگاه عصبي خودكار را نظم بخشند. چنين نظمي در حقيقت مي تواند بر حالت هيجاني آنها اثر گذارد . براي مثال ، اضطراب مي تواند ناشي از تنش باشد كه با انقباض يا جمع شدن بافتهاي عضلاني پيش آيد ، همچنانكه در موقع فشار رواني چنين مي شود . برعكس تنش نمي تواند وقتي بافتهاي عضلاني آرام و فراخ هستند وجود داشته باشد.
1- متمركز كردن توجه روي گروه ويژه اي از عضلات
2-سفت كردن هر گروه
3- حفظ كردن حالت تنش براي پنج تا هفت ثانيه
4-آسوده باش گفتن به خود و بيدرنگ رها ساختن تنش
5-متمركز كردن توجه روي هر گروه عضلاني در شرايطي كه آن عضلات آرام هستند .
از آرامش آموزي نه تنها به صورت شيوه درماني مستقلي استفاده مي شود بلكه به عنوان پايه اي براي ديگر درمانها نيز به كار مي رود . اين شيوه داراي قابليت كاربردي براي بسياري از مسائل مربوط به فشار رواني است و مي تواند به آساني به هر صورت فردي و گروهي آموزش داده شود.
2- حساسيت زدايي منظم :
اين شيوه تركيب آرامش آموزي و سلسله مراتبي از تحريكات اضطراب آور به منظور رفع تدريجي ترس از موقعيت تشكيل مي شود . شخص مي آموزد حالت آرامش خود را در حالي كه محرك همراه اضطراب را تصور مي كند ، حفظ نمايد.
در حساسيت زدايي منظم ترسهاي بيمار به صورت سلسله مراتبي مرتب مي شوند . مواد به صورت سلسله مراتبي نزولي مرتب مي شوند . كار درمان از موادي شروع مي شود كه در پايين فهرست سلسله مراتب قرار دارد.
3- ايمن سازي در مقابل استرس
هدف ازكاربرد اين تكنيك ها القاء يك خوش بيني بي مورد در باره وقايع ناگوار زندگي نيست . بلكه هدف راهنمايي فرد براي درك و فهم بهتر وضع خويش است .
آموزش ايمن سازي در مقابل استرس يك تكنيك منفرد نيست . اين عنوان يك اصطلاح عام است كه به الگوي درماني مركب از برنامه آموزشي نيمه سازمان يافته و از نظر باليني حساس اطلاق مي شود . در اين نوع درمان عمليات آموزش ويژه بر حسب افراد تحت درمان متفاوت خواهد بود.
SIT شامل تكنيك هاي زير است :
تدريس آموزشي ، بحث سقراطي بازسازي شناختي ، مسئله گشايي ، آموزش آرامش دهي ، تمرين تصوير سازي ذهني و رفتاري ، خود بازنگري ، آموزش خود فرماني ، آموزش تقويت خود و اقداماتي در جهت تغيير محيط. SIT همانند ايمن سازي پزشكي به منظور تشكيل ((پادتن هاي روانشناختي )) يا مهارتهاي مقابله به وجود آمده است . اين روش مقاومت افراد را از اين طريق بالا مي برد و آنها را در معرض محركاتي قرار مي دهد . كه قدرت كافي برانگيختن را دارند ولي به آن اندازه شديد نيستند كه ايشان را مغلوب نمايند به اين ترتيب مراجع مي تواند:
الف ) – احساس ((كارداني آموخته شده )) را به واسطه تجارب موفقيت آميز در مقابله با سطوح قابل كنترل استرس در خود پديد آورد .
ب ) – مكانيزم دفاعي آينده شامل مهارتها و انتظارات مثبت را پيش گيرد . اين مكانيزم ها مراجع را در مقابله موثر و مفيد با موفقيت هاي پر استرس ياري مي كند.
SIT به طور اختصاصي براي موارد زير طرح ريزي شده است :
1- ماهيت تعاملي استرس و مقابله با آن را به مراجعين آموزش دهد.
2- به مراجعين ياد بدهد كه چطور به افكار ، تصاوير ذهني ، احساسات و رفتارهاي غير انطباقي خود آگاهي داشته باشند . تا از اين راه ارزيابي هاي انطباقي تسهيل گردد.
3- مسئله گشايي يعني تعريف مساله ، پيامد ، پيش بيني ، تصميم گيري و ارزشيابي هاي پسخوراند را به مراجع آموزش دهد.
4- به مراجعين الگو برداري از مهارت هاي مقابله كنترل خود ، تنظيم هيجان عمل ، مستقيم و تمرين آنها را آموزش دهد.
5 - به مراجعين آموزش دهد كه چطور از پاسخ هاي غير انطباقي به عنوان نشانه هايي براي استفاده از خزانه مهارتهاي مقابله اي خود استفاده كنند.
6 -آموزش را به صورت تمرين تصوير سازي ذهني در آزمايشگاه تمرين رفتاري و تكاليف درجه بندي شده در واقعيت انجام دهد . تا به مرور با گسترش خزانه مهارتهاي مقابله ، اطمينان خاطر مراجعين را افزايش دهد.
7 -مراجعين را ياري كند تا دانش كافي، شناخت خويش و مهارتهاي مقابله را براي تسهيل شيوه هاي بهتر سازگاري با موقعيت هاي پر استرس قابل انتظار يا غير قابل انتظار كسب كند.
شيوه 1 براي سه مرحله اي SIT ( مفهوم سازي مشكل –ا كتساب و تمرين مهارتها –كاربرد و پيگيري مستمر )بسته به طول آموزش و جمعيت هدف متفاوت است . محتوي مرحله مفهوم سازي مشكل ، آموزش مهارتهاي خاص و چگونگي مهارت ها با مشكلات مراجع تطبيق مي يابد.
+ نوشته شده در پنجشنبه سی و یکم فروردین ۱۳۸۵ ساعت 9:12 توسط کارشناس سنجش (مجدیان)
|